|

ئهم
بابهته له نوسینی مامۆستای بهڕێز مامۆستا کرێکاره خوا بیپارێزێت
7ـ
شتي تري
جائيز :
ئةو شتانةي
ئةستةمة
خؤيان ليَ
بثاريَزريَت
كة نةضنة ناو
طةرووةوة ،
زيانيان بؤ
رؤذوو
نابيَت وةكو
ليك و تؤزو
خؤلَي
ريَطاو
ئاردو تؤزي
دانةويَلَة
كة
دةبيَذريَنةوة..
ئيبنو
عةبباس ـ خوا
ليَيان رازي
بيَت ـ
دةيفةرموو :
تام كردني
سركة يان
تامي شتيَك
كة دةتةويَ
بيكرِيت ،
هيضي لةسةر
نيية . بةم
ثيَوانةشة ،
كة
مامؤستاياني
ئاييني كورد
فةتوايان بؤ
ضيَشت
ليَنةر داوة
كة بؤي
جائيزة تامي
ضيَشتةكةي
بكات تا
بزانيَت تام
و خؤيَي ضؤنة
.
ئةلحةسةن
بةرِؤذوو
بوو ، طويَزي
بؤ كورِةزا
ساواكةي
دةجوو ،
دةيكرد بة
دةميةوة .
ئيبراهيميش
ريَي بةمة
داوة .
بنيَشت
جووين باش
نيية ، بة
تايبةتي
بنيَشتي
سةهم و هي
ئةم
كؤمثانيا
تازانة كة
زؤري مةوادي
كيمياوي و
تام و بؤني
تيَداية كة
حةتمةن
رؤذووةكةي
ثيَ دةشكيَت
ئةمما
بنيَشتي
كوردي كة
زاناياني
كورد
فةتوايان
لةسةري هةية
كة رؤذوو
ناشكيَنيَت
، واية ، هةر
بةو مةرجةشة
كة باسيان
فةرمووة ،
بةو مةرجةي
ثارضةي
ووردي ليَ
نةبيَتةوةو
بكةويَتة
طةرووةوة .
بةلآم
ئيماماني
وةكو شةعبي و
نةخةعي و
حةنةفييةكان
و
شافيعيةكان
و
حةنبةلييةكان
فةرموويانة :
مةكروهة .
خاتوو
عائيشة خان و
عةتاء
فةتوايان
داوة بؤي كة
جوويني
جائيزة ،
ضونكة وةكو
دانة زيخيَك
يان ضةويَك
واية
خستبيَتية
ناو
دةمييةوة .
طرنط ئةوةية
كة هةر شتيَك
بة
ليَكضواندن
وةكو
بنيَشتي
كوردي بوو ،
دةشيَت
بخريَتة ناو
دةم بةو
مةرجةي
ثارضةي ليَ
نةبيَتةوة .
ئةطةر
ثارضةيةكي
ليَ بؤوة و
ثةرِيية
قورِطةوة (
يةعني ضووة
خوارةوة )
ئةوة
رؤذووةكة
حةتمةن
شكاوة ..
ئيمامي
ئيبنو
تةيميية
دةفةرمويَ :
بؤن كردني
بؤني خؤش
زياني بؤ
رؤذوو نيية .
ئةمما كل و
شرينقةو شاف
و( ئةوي
دةخريَتة
دةرضةي
كؤمةوة ) و
ئةوي
دةرماني
نةخؤشة
ئةمانة
راجويَييةكي
لة نيَوان
شةرعناساندا
لةسةرة .
هةيانة
دةفةرمويَ
جطة لة كل ،
ئةواني تر
هةموو رؤذوو
دةشكيَنن .
هةشيانة
دةفةرمويَ
هيضيان
رؤذوو
ناشكيَنن ..
وا ديارة راي
كؤمةلَي
دووةم
بةهيَز تر
بيَت . ضونكة
رؤذوو كة
خواثةرستييةكي
ئةوةندة
طةورةو
طرنطة ،
ئةطةر ئةم
جؤرة شتانة
كار
تيَكردنيان
لةسةر
هةبواية
ثيَغةمبةر
خوا R
رووني
دةكردةوة ،
كة روونيشي
بكردايةتةوة
ياوةرة
بةرِيَزةكاني
بة دواي
خؤيان
دةطةياند ،
كة هيض بة
كةسي دواي
خؤيان
نةطةيشتووة
ماناي واية
هيضيان
لةسةر
نةهاتووةو
دةكةونة بةر
شتة
جائيزةكان ..
ئيَمةش كة
هيض
حةديسيَكي
نة سةحيح و
نة حةسةن و
نة زةعيف نة
موسنةد و نة
مورسةلمان
ضنط
نةكةوتووة ،
ناتوانين بة
راي غةيرة
مةعسوميَك (
كة غةيري
ثيَغةمبةرة R
) حوكميَكي
شةرعي لةسةر
عيبادةتيَك
دةركةين ..
رؤن و كريَم
لةلةش دان و
كل و ضاو
رشتن و بؤن
كردن
وهةلَمذين (
با وةكو
دوكةلَي
بغوردي
ئةسلَيش كة
زؤر كؤ
دةبيَتةوة
ضةوري لة
لووت و
طةرووشدا
دروست دةكات
) و بةمانةش
رؤذووةوان
رةنطة
بةهيَزتر
ببيَت ،
بةلآم هةر
زيانيان بؤ
رؤذووةكةي
نيية .
زؤر لةم
شتانةش لة
زةماني
ثيَغةمبةر R
و ياوةران و
نةوةكاني
دوايياندا
لة تابعين و
دواي
ئةوانيش
هةبوون و كةس
طلةيي لة
بةكارهيَنانيان
بؤ
رؤذووةوان
نةبووة .
ئةطةر لة
ضارةسةر
كردني نةخؤش
بة دةرمان و
برين ثيَضي (
وةك
دورينةوةي
برينيَك يان
شكاويةكي
سةر و دةرمان
كردني يان
هؤقنة كردن ،
كة شلةمةني
لة ريَي
كؤمةوة
دةكريَتة
ريخؤلَةكانةوة
) دةرمانةكة
بة شيَوةيةك
لة شيَوةكان
طةيشتة ناو
طةدة ، هيض
زيانيَكي بؤ
رؤذووةكة
نابيَت .
ضونكة
زؤرينةي ئةم
دةرمانانة
بؤ ثاك
كردنةوةو
دةركردني
ثيسي و
ضةثةلَي
لةشة . واتة
هؤكاري
هيَنانة
دةرةوةن
لةلةش نةك
هؤكاري ثرِ
كردن و تيَر
كردن ..
هةروةها
رؤذووةوان
بؤي هةية لة
دواي
بةربانطةوة
تا
بةرةبةياني
رؤذي نويَ
بخوات و
بخوانةوةو
جيماع بكات ،
ئةطةر
سثيَدةي
بةياني دا (
لة زةماني
ئيَستاي
ئيَمةدا ئةو
ساتةية كة
طويَي لة
بانطي
بةياني
دةبيَت ) و
ثاروويةك
يان
خواردنةوةيةكي
لة دةمدا بوو
، دةبيَت تفي
كاتةوةو
قووتي نةدا .هةروةها
جيماعيش
ئةطةر لةو
ساتةدا
ثيايدا كرد
بوو ، دةبيَت
دةري
بهيَنيَتةوة
. ئةطةر واي
كرد ( واتة
تفي كردةوة
يان دةري
هيَنايةوة )
رؤذووةكةي
دروستة ،
ئةطةر نا ،
ئةوة
رؤذووةكةي
هةر لة
سةرةتاوة
بةتالَ
بؤتةوة .
ئيمامان
بوخاري و
موسليم ـ
رةحمةتي
خوايان ليَ
بيَت ـ لة
خاتوو
عائيشةوة ـ
خوا ليَي
رازي بيَت ـ
دةطيَرِنةوة
كة
ثيَغةمبةر
فةرمووي : ( إنَّ
بلالاً
يؤذِّنُ
بليْلٍ ،
فَكُلُوا
واشْرَبُوا
، حَتَّى
يُؤذِّنَ ابنُ
أُمّ
مَكْتُومٍ (1)
واتة :
بيلالي
حةبةشي
بانطي
يةكةمتان
بةشةو بؤ
دةدات ،
ئيَوة هةر
بخؤن و
بخؤنةوة ، تا
ئةو كاتةي
عبد اللةي
كورِي ئوم
مةكتوم
بانطي دووةم
دةدا .
رؤذووةوان
بؤي هةية بة
لةش طراني
بميَنيَتةوة
. ضونكة لةش
طراني
ثةيوةندي بة
رؤذووةوة
نيية . هةر
وةكو
حةديسةكةي
خاتوو
عائيشة باسي
كرد كة
ثيَغةمبةر R
بةرِؤذووش
بووةو لةشي
طران بووة
تا دوايي
غوسلَي
دةركردووة .
ئةطةر
حةيزدارو
زةيستان لة
شةودا لة
خويَن ثاك
بوونةوة ،
بؤيان رؤذوو
بطرن و
خؤشتنةكةيان
بؤ نويَذ دوا
خةن تا رؤذ
دةبيَتةوة .
.....................................................
(1)البخاري:
كتـاب الأذان -
بـاب الأذان
قبـل الفجـر (1 /
161)، وكتـاب
الصـوم
- بـاب
قـول النبي
صلى الله عليه
وسلم: "لا
يمنعنكم من
سحوركم أذان
بلال" (3 / 37)،
ومسلم:
كتـاب
الصيـام - باب
بيـان أن
الدخول فـي
الصوم يحصل
بطلوع الفجر،
برقم (38)
(
( 2/768 وأحمد
في "المسند" (2 / 9،
57، 123) (6/ 44، 54، (433
.
لاثةأةي سةرةتاي مانطي أةمةزان
لاثةأةي
سةرةتاي
أصطاي أاستي
|