سروشت لهقورئاندا
ملا حسن قادیانهیى
qadiyani@gmail.com
زهوى
دیارهقورئانى پیرۆز ئهم پهرتوكه پیرۆزوبهنرخهیه كهئێمهى موسولمان تادونیادونیایه پاداش وهردهگرین لهسهرخوێندنهوهء كارپىَ كردنى چونكه پهرتهكێكى سهرتاپا ئاسمانیه ء لهلایهن خوداوه هاتوه بۆتێكرِاى مرۆڤایهتى ءكۆتایى پهرتوكه ئاسمانیهكانه ءدهبىَ بشىَ بۆ ههموسهردهمێك ءنهوهیهك ههربۆیه تهحهداى ههرسهر ههلدانێك دهكات لهههر سهردهمێكهوه بێت دیاره لهسهردهمى .پێعهمبهر.دخ.لایهنى زمانهوانىءرِهوانبێژى خالى دیارى رِكهبهرى ئهعجازى قورئان بوه له سهردهمى ئهمرِۆش زانسته نوێكان كهوتونهته مهیدانء زانا ماد دیهكان بهتایبهت لهرِۆژئاوادا زۆرجار ویستویانه خۆ ههلكشان بكهن بهدهر خستنى چهندزانیاریهك جالهههربوارێكهوهبێت كهبهلاى ئهوانهوهتازهیه بهلام كهرِوبهرِوى زاناقورئان زانهكان دهبنهوه بهدیار دهكهوێت كه زۆرپێش ئهوان قورئان دهركى بهم رِاستیانهكردوه . جامن لێرهدا ههندێك لهم رِاستیانه دهخهمه رِوبۆزیاتر باوهرِبههێز بون بهم قورئانهء مهزنایهتى پهر وهردیگار . بۆتهوهرى ئهمجارهمان زهویمان ههلبژاردوه زهوى كهسێ ههمین ئهستێرهى كۆمهلهى رِۆژه ءخودا ئێمهى لهسهر نیشتهجىَكردوه پرِیه تى لهوردهكارىء دهست رِهنگینىء شتى سهرسورِ هێنهر كهههندێكیان ئاشكراو ههندێكیشیان شاراوهن ءپێویستیان به لێكۆلینهوه ههیه ههر وهك خوادهفهرموێت [ {وفى الارض ايات للموقنين} ] الذاریات 20 سهرهتاى دروست بونى زهوىءئاسمانهكان زۆرفهرمایشتى قورئانى ههن هانىمرۆڤ دهدهن كهبیرلهچۆنیهتىدروستبونءجیابونهوهو وردهكاریهكانى زهوىءبونهوهربدهن ههروهك دهفهرموىَ [ { قل سيروا فىالارض فانظروا كيف بدأ الخلق .....العنكبوت .21.} ] لهم فهرمودهیهدا پهروهردیگار ئاماژهىرِاستهو خۆمان پێدهكات كهئێمه تێرِمانینءلێكۆلینهوهىوردبكهین لهبونهوهردا هاوكات ئهوخۆىئاماژهى بهزۆرشت داوه بۆنمونه باسى قۆناغى یهكهمىكهون دهكاتءدهفهرمىَ [ {اولم يرى الذين كفروا ان السموات والارض كانتارتقا ففتقناهما وجعلنا منالماء كل شىْ حي افلا يؤمنون. الانبياء.30.} ] واتا ئایه بىَباوهرِهكان نابینن كهزهوىءئاسمانهكان یهك پارچهبونء ئێمهجیامانكردنهوه. پهروهردیگار بهرِونى باس لهوهدهكات كهسهرهتا زهىءئاسمانهكانءمانگءرِۆژء ههرچىههیه یهك پارچهبونء یهك پێك هاتیان ههیه .چونكه وشهى .رهتق.ههروهك ئیبن عباسى قورئان زاندهفهرموىَ واته..یهك شت بون بهئهندازهیهك بۆشایى لهنێوانیان دانهبىَ. كاتێك سهیرى زانستى نوىَدهكهیت زۆربهرِونى ئهم دهقهقورئانیانه پشت رِاست دهكاتهوه .بهپێى ئهورِاگهیاندنهى بهرِێو بهرایهتىئاسمانى ئهمریكى ناسراوبه(ناسا) كردى سالى 1929 دهڵىَ:ههمو ڵىَكۆلینهوهكات ئهوهدهردهخهن كهئهم بونهوهره سهرهتایهكى ههیه كهپێَىدهگوترێت (لێدانى گهوره)big bang وهدهلێت ئهو مادهخاوانهى كهزهویان لىَپێك هاتوه ههمان مادهى پێك هاتهىئهستێرهكانن .ههروهك (ناسا) سالى1989 ههلسا بهناردنى كهشتیهكى ئاسمانى بۆلێكۆلینهوه لهباگراوهندى تیشكى كهونء لێك جیاكردنهوهى مادهكان دواترههلسا بهوێنهگرتنى پاشماوهى ئهودوكهلهى كهلهئهنجامى تهقینهوهى لێك جیابونهوهى بونهوهر هاتهكایهوه ههروهك قورئان باسىئهم دوكهلهمان بۆدهكاتءدهفهرموێت [ (ثم استوا الى السماء وهىدخان...) ]
خولانهوهى زهوى بهدهورى خۆیدا .
[ {وترى الجبال تحسبها جامدة وهى تمر مرالسحاب} ] النمل 88 ئهگهرچى لهكۆنهوه زانایان واىبۆ چوبون كهزهوى جێگیرهء بىَجولهیه وهكو{بتلیمۆسءئهرستۆ}كهچىدواى ئهوان فهیلهسوفى یۆنانى .فیساغۆرس.بیرۆكهى خولانهوهىزهوى خسته ئاراوه كهچى نهى توانى ئهم بیرۆكهیه بهبهلگه بسهلمێنىَ تاكو زاناى ئیتالى .غالیلۆجالیلى.لهكۆتایهكانى چهرخى شازدهههم لهرِێگهى دووربینى ئاسمانیهوه توانى دهرك بهم رِاستیهبكات لهدواى ئهویش زانا.كیلر.لهچهرخى حهڤدهههم برهوى بهم زانستهدا .كهچى بهرله ئوانخواىگهوره لهمفهرمودهى سهرهوه ئهمرِاستیهى باسكردوه كهلهم فهرمودهدائاماژهبۆ ئهوهدهكات كهئهگهرچى ئێوهوادهزانن ئهم ههموشاخانهى سهرزهوى وهستاونءجولهیان نیهبهلام لهرِاستىدا وانیه ئهوان لهجولهو خێرایى بهردهوامدان خێرایهكهشیان لهخێرایى ههوردهچێت كاتێك بالێىدهدات واته چۆن ههوروهستاوه بهلام بههۆى لێدانى باوه دهجولێتءخێرادهبێت ءخێرایهكهى هىبایه ئاواش چیاكان خۆیان وهستاون بهلام بههۆىخولانهوهىخێراى زهوىئهوانیش دهخولێنهوه وهئهم سورِانهوهیان بهسراوهتهوه بهسورِانهوهى زهوىكاتێك بهدهورىخۆیدادهسورِێتهوه . لهفهرمایشتێكى تردادهفهرموىَ [ {يكور الليل على النهار ويكورالنهارعلىالليل.الزمر5 } ] واته. خودائهم خودایهیه شهوبهسهررِۆژدادێنىَ ءرِۆژیش بهسهرشهو .خۆئهگهر زهوىجێگیربوایهو لهخولانهوهى بهردهوام دانهبوایه ئهواشهوءرِۆژدروست نهئهبو بهلكو نیوهى زهوىبهبهردهوامى شهودهبو نیوهیش بهبهردهوامىرِۆژ دهبو بهلام بههۆىئهم خولانهوهیه شهورِۆژمان بۆدروستدهبىَ كهلهماوهى 23سعاتء56 دهقیقهء4 سانیه جارێك بهدهورىخۆیدا دهسورِێتهوه كهخێراىسورِانهوهكهى لههێلى ناوهرِاست دهگاته.1670 كم لهكاتژمێرێكدا .
خولانهوهى دوهمى زهوى بهدهورى رِۆژدا
ههروهك زهوى لهشهوءرِۆژێكدا جارێك بهدهورى خۆیدادهسورِێتهوه زۆربههێواش تر لهسالێكدا جارێك بهدهورى رِۆژدادهسورِێتهوه كهئهم سورِانهوهشى دهبێته هۆى پێك هێنانى چواروهرزىسال ههروهك لهقورئانى پیرۆزدا ئاماژهى بۆكراوهء زانستى نوێش دانى پێداناوه كهكاتێك زهوى بهدهورى رِۆژدادهسورِێتهوه شێوازى هێلكهیى لهخۆدهگرێت نهك تۆپاوى .وهبۆدروست كردنى چواروهرزى سال كاتێكزهوى لهرِۆژهوهدوره زستان دروستدهبىَء كهنزیكتر دهبێتهوه بههارهء زۆرنزیك هاوینهء كهمێك دورترپایزه قورئان دهفهرمىَ [ (الم تران الله انزل من السماء ماء فسلكه ينابيع فى الارض ثم يخرج به زرعا مختلفا الوانه ثم يهيج فتراه مصفرا ثم يجعله حتاما ان فى ذالك لذكرى لاْولى الالباب..الزمر 21 ) ]
ناوهرِاستى زهوى
رِنگه زۆرێك لهئێمه بیرمان لهوهنه كردبێتهوه كهبۆچى خوداى گهوره شارى(مهكهىپیرۆزى)ههلبژارد بۆدانانى(كهعبه)لهوىَ كهچى دواسهرقالیه كى زۆرى زانایانى جوگرافى زان توانرا بگهنهئهو ئهنجامهى كهشارى مهككه كهوتۆته ناوهرِاستى وشكایىزهوى .ئهمه دواى ئهوههات كه د.حسین كمال الدین مسرى خۆى دهلىَ: من زۆربیرم لهوهدهكردهوه كهموسولمانان لهتێكرِاى جیهاندا چۆن بتوانن رِوگه(قیبله)ى خۆیان بۆنوێژكردن بدۆزنهوه بۆئهم مهبهسته ههلسام بهدهسپىَكردنى نهخشهیهكى گۆىزهوى لهرِێگهى چهندین ئامێرى پێشكهوتوى ئهلیكترۆنى بۆزانینى دوریهكهى كهعبه لهشوێنهكانىترى جیهان لهناكاوێك سهیردهكهم (كعبه)بهدانانى خودا ناوهرِاستى وشكایىزهوىدهرچوو [ (وكذالك اوحينا اليك قرانا عربيا لتنذر ام القرى ومن حولها وتنذريوم الجمع لاريب فيه فريق فىالجنة وفريق فىالسعير.الشورى.7.) ] نزمترین شوێن لهسهرزهوى تازهمهن بهسهرى دابرِواتء تازانست بهرهو پێش بچێتءلێكۆلینهوهى زیاتر بكرێت موعجیزهكانى قورئان باشترءزیاتر دهردهكهون .شێخ عبدالمجید زهندانىدهلىَ:كاتێك لهیهكێك لهكۆنفراسهكان گهیشتم بهپرِۆفیسۆر (پالما)مامۆستاى زانسته جیۆلۆجیهكان له ئهمریكا – كهنمونهیهكى لهو نهخشهیه پىَبوسهبارهت بهبهرزىءنزمىزهوىءئهندازهىقولى دهریاكان ویستم پرسیارىلێبكهم سهبارهت بهنزمترین شوێن لهسهرزهوى ءگوتم:لاىئێمهى موسولمان ئایهتێك ههیهلهقورئانىپیرۆز ئاماژهبۆئهوهدهكات كهناوچهى (بیت المقدس)نزمترینشوێنه لهسهرزهوى كهجهنگى بهناوبانگىنێوان فارسءرِۆمهكان لهوىَرِوىدا كهدهفهرموێت [ (الم غلبت الروم فىادنى الارض وهم من بعد غلبهم سيغلبون ) ] وشهى.ادنى.واته نزمترین .گوتم :ئایهئهم رِاستیه لاى ئێوهئاماژهىپێدراوه دهلىَ ئهوزۆر بهلایهوه سهیربو كهمن ئهم شتهم باسكرد یهكهم جارویستى نكۆلى بكات چونكه ئهودواى ماندهبونێكى زۆر ئهم رِاستیهىبۆدهركهوتبو كهچىمنوابهئاسانى بۆى باسدهكهم ههم لهبهر ئهوهى لهقورئانیش دابو حهزىنهدهكرد دهرك بهم رِاستیهوهبكات بهلام من مكورِبوم ءگوتم مندلنیام لهم رِاستیه بهلام حهزدهكهمتهنهائهوهبزنم كهزانستهكهى ئێوهچىدهلىَ .كهسهیرى نهخشهكهمان كردبینى مان سههمێكى درێژ بهسهرناوچهى (بیت المقدس) كرابوءلهسهرى نوسرابو.نزمترین شوێن لهسهرزهویدا.پاكءگهورهیى بۆپهروهردیگارلهسهر ئهم ههمووردهكاریانه كهكردونى ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ [ 1- الاعجاز العلمى فىالقران. مازن مغايرى 2- الاعجاز القرانى فى ضوء الاكتشافات العلمي الحديث .مروان وحيد شعبان التفتنازى 3- الموسوعة الذهبية فىاعجاز القران الكريم والسنة النبوية .د.احمد مصطفى متولى 4- موسوعة الاعجاز العلمى فى القران الكريم والسنةالمطهرة.يوسف الحاج احمد ]
گه ڕانه وه بۆ لاپه ڕه ی سه ره تای ڕێگای ڕاستی