پێشه‌كى

به‌ناوى خواى گه‌وره‌و میهره‌بان

خوێنه‌رانى به‌رێزو ئازیزم

خۆم به‌ به‌خته‌وه‌ر ده‌زانم كه‌له‌م چه‌ند دێره‌ى كه‌نوسیومه‌ته‌وه‌ هه‌ول ده‌ده‌م كه‌خزمه‌ت به‌ئاینى پیرۆزى ئیسلام بگه‌ینم وه‌ ئێوه‌ى به‌رێز یش ئاشنابكه‌م به‌ كۆله‌كه‌كانى باوه‌ر واته‌(شجره‌ الایمان) كه‌ (76) به‌ شن كه‌ ئاماژه‌م یىَ كردووه‌ وه‌ وه‌ هه‌ركه‌سێك كه‌خۆیى به‌ موسلمانى راسته‌ قینه‌ بزانىَ پێویسته‌ په‌یره‌وى ئه‌م (76 خالانه‌ بكات ئینجا ئه‌بێته‌ موسلمان و باوه‌ر داریى راسته‌ قینه‌ چونكه‌ زۆر ێك له‌ موسلمانان واتىَ گه‌یشتون كه‌ته‌نها به‌جىَ به‌جىَ هێنانى پێنچ ئه‌ركه‌كانى به‌ئیسلام بوون هه‌مووشتێكى له‌لایه‌ن خواوه‌ بۆ مه‌یسه‌ر ده‌كرىَ كه‌چى باوه‌ر داریى ته‌واو ئه‌و كه‌سه‌یه‌ كه‌ ئه‌و (76) خاله‌یى له‌(شجره‌ الایمان ) دا ها توه‌ جىَ به‌ جىَ بكه‌ن ئینجا ده‌بێته‌ ئیسلامى ته‌واو . هه‌رچه‌نده‌ هه‌رخالێك له‌ (76) خاله‌ باسێكىزۆر هه‌لده‌گرىَ كه‌ به‌ نوسینى په‌رتوكێكیش ته‌واو نابىَ به‌لام من هه‌ولم داوه‌ به‌كورتى باسى خاله‌ كانى بكه‌م . له‌گه‌ل داوایى لىَ بوردنیش له‌ خوێنه‌رانى به‌رێز ده‌كه‌م له‌كاتى خوێنه‌وه‌ى ئه‌و په‌رتوو كه‌ ئه‌گه‌ر هه‌لێكیشم كردبىَ ئه‌وه‌ بۆمى راست كه‌نه‌ وه‌ یان لێم ببوبرن چونكه‌ هه‌موو كه‌س خه‌له‌ ده‌كات ته‌نها خواى گه‌وره‌نه‌بێت وه‌ بۆ هه‌ر ره‌خنه‌ یێكیش په‌یوه‌ندى به‌و ئیمێله‌ى خواره‌وه‌ بكه‌ن .

ئیتر سوپاس

براتان هێمن هه‌ركى

hemnharky@yahoo.com

كۆله‌كه‌كانى باوه‌ر (شجره‌ الایمان)

باوه‌ر بوون به‌خواى گه‌وره‌ (الایمان بالله)

باوه‌ر بوون به‌فریشتانى خواى گه‌وره‌ (الایمان بالملائكه‌)

باوه‌ر بوون به‌كتابه‌كانى خواى گه‌وره‌ (الایمان بكتب السماویه‌)

باوه‌ر به‌پێغه‌مبه‌راه‌كان (الایمان بالانبیاء و المرسلین)

باوه‌ر به‌رۆژى دواى (الأیمان بیوم الأخیره‌) (القیامه‌)

باوه‌ربه‌ هێزى خواى مه‌زن له‌ خێرو شه‌ردا

(الایمان بقدر‌الله فى الخیر والشر)

باوه‌ر به‌پاداشته‌كانى خواى مه‌زن له‌به‌هه‌شت ودوارۆژدا

باوه‌ر بوون له‌ كارانه‌ى كه‌ له‌ هزرى مرۆڤ دوورن

خۆشه‌ویست وتوره‌بونت له‌پێناوى خواى گه‌وره‌ بێت

باوه‌ربه‌ هه‌بوونى ئاگرى دۆزه‌خ و ئه‌نجامى كاره‌خراپه‌كانى مرۆڤ

تۆبه‌و په‌شیمان بوونه‌وه‌ لوگوناهه‌كان

رازى بونت به‌قه‌زاوقه‌ده‌ر

به‌زه‌يی وخۆشه‌وویستى بۆخه‌لك

پاراستنى حه‌یا

وه‌فا به‌رامبه‌رى موسلمانان

ئارام گرتن له‌سه‌ر كێشه‌و روداوه‌كان

خواى گه‌وره‌ت له‌هه‌مووشتێك خۆشتربوویىَ

خۆشه‌ویستیت بۆ پێغه‌مبه‌ر

باوه‌ر به‌هه‌مووشته‌كانى خواى گه‌وره‌

سوپاس كردنى خواى گه‌وره‌ هه‌رده‌م

پشت به‌ستن ته‌نها به‌خواى گه‌وره‌

له‌خواترسان

رێگاى راست

پارانه‌وه‌ ته‌نها له‌به‌ر خواى گه‌وره‌

وازهێنان له‌كارى خراپ

وازهێنان له‌فرت و فێل

ته‌رك كردنى ئه‌و شتانه‌ى كه‌نه‌فس داواى ده‌كات

وازهێنان له‌ دل ڕه‌‌قى به‌رامبه‌ر خه‌لك

وازهێنان له‌ توره‌بون

ته‌رك كردنى خۆشه‌وویستى دونیا

ته‌رك كردنى گومانی خراپ به‌رامبه‌رخه‌لك

داپۆشینى عه‌یبى خه‌لك

نووێژ كردن به‌رێك وپێكى له‌كاته‌كانى دیاریى كراو

باوه‌ر به‌رۆ ژوو بوون (الصیام)

پاك و خاووێنى

باوه‌ر به‌ فه‌رمانه‌كانى خواو جىَ به‌جىَ كردنیان

باوه‌ربه‌حه‌ج وعه‌مره‌

باوه‌ر به‌سونه‌تى (اعتكاف)

باوه‌ر به‌قسه‌كانى زانایان (الایمان باقوال العلماء)

ئه‌وخێره‌ى كه‌ده‌كه‌ى له‌پێناووى خواى گه‌وره‌بێت

باوه‌ر به‌كوشتنه‌وه‌ى قوربانی

باوه‌ر به‌زه‌كات و به‌چاكه‌

باوه‌ر به‌شه‌هاده‌ى حه‌ق (الایمان بشهاده‌ الحق)

هه‌ربریارێك ده‌ده‌ى له‌رێگای ئاینه‌وه‌بىَ

باوه‌ر به‌ره‌ئیه‌كانى دین

سه‌ربه‌ست به‌ بیرو باوه‌رت

له‌كاتى كرین و فرۆشتن راست گۆبى

زۆر پارانه‌وه‌وپه‌شیمان بونه‌وه‌بۆ‌ ‌خواى گه‌وره‌

هه‌رزانستێك فێربوبى بده‌ى به‌خه‌لك

خوێندنه‌وه‌ى قورئان

ووشه‌ی(لااله‌الاالله‌)زۆر له‌سه‌ر زوبانت بىَ

خۆپاراستن له‌زۆر گوتن دا

په‌روه‌روه‌ كردنى مناله‌كانت به‌ شێوه‌یه‌كى ئاینى

(سیله‌ى ره‌حم)واته‌ حزم و که‌س فه‌رامۆش مه‌كه‌

زیكركردن

گوىَ رایه‌لت بۆ فه‌رمان ره‌وایى ئیسلام

چاكه‌كردن له‌گه‌ل دایك وباوكت

پاراستنى عه‌وره‌تت له‌رابواردن دا

ماڤى كێشان

گوىَ رایه‌لى بۆ گه‌وره‌ى مال

پێشبركێ له‌سه‌رچاكه‌دا

وه‌فا داریى به‌رامبه‌ر به‌و كه‌سه‌یى قه‌رزت له‌گه‌ل ده‌كات

چاكه‌كردن له‌نێوان خه‌لك دا

ئه‌وفرمانه‌ى كه‌ده‌ده‌ى عه‌دل بن

باوه‌ربه‌(الجهاد)له‌پێناوىخواى گه‌وره‌دا

رێزلىَ نان له‌ دراوسێکانت

به‌دواكه‌وتنى ده‌سته‌ ى ئاینى

له‌كرینوفرۆشتن دا گفتوگۆت خۆش بى

وه‌لام دانه‌وه‌ى(سه‌لام)به‌جوانى

پارێزگارى له‌شتى ئه‌مانه‌ت

مال به‌خشینه‌كه‌ت له‌سنور ده‌رنه‌چىَ

خۆپاراست له‌فشه‌كردندا

زیانت نه‌بىَ بۆخه‌لك

له‌سنورت ده‌رنه‌چى به‌ره‌وتاوان

فه‌رمانكردن به‌چاكه‌و خۆپاراستن له‌ خراپه‌ و تاوان

خۆش كردنى رێگا

----------------------

1-(باوه‌ربوون به‌خواى گه‌وره‌دا)

له‌قورئانى پیرۆز دا ناوى الله (1745) جار هاتووه‌

باوه‌ر بوون به‌خواى گه‌وره‌ یه‌كه‌م بن چینه‌ى ئیسلامه‌ كه‌باوه‌رت به‌خواى گه‌وره‌هه‌بێت ئه‌وه‌ هه‌موو ئه‌ر كه‌ كانى ئیمانیش جێبه‌ جێى بكه‌ى ئه‌گه‌ر له‌ سه‌رووى هه‌مویان باوه‌رى راسته‌ قینه‌ت به‌خواى گه‌وره‌ نه‌بیچت ئه‌وه‌ هیج سودێكى بۆ نیه‌ جاباوه‌ربوون به‌خواى تاك و ته‌نیا كه‌بزانین چشتێك له‌ خۆوه‌ ده‌گرێت پێش هه‌موو شتێك كابزانین خواى گه‌وره‌ چ ده‌فه‌رمووىَ (یاایهاالذین امنو امنو بالله)

واته‌/ ئه‌ى ئه‌و كه‌ سانه‌ى بوه‌ر تان هێناوه‌ باوه‌ر بێنن به‌خوا

جالێره‌دا هندێك پرسیار دێته‌ ئاراوه‌ ئایا بۆچى داوا له‌ موسلمانان ده‌كات خۆموسلمان هه‌ندێك باوه‌ر یان به‌خوا هه‌یه‌ وه‌ بۆچى داوا له‌ غه‌یرى موسلمانان ناكات؟لێره‌دا خواى گه‌وره‌ ئه‌وه‌ى له‌م زه‌مینه‌ دروست كر دبێت باوه‌ر به‌ خوا هه‌یه‌ به‌لام شركى بۆ دورست ده‌كه‌ن هه‌روه‌ك ئه‌م خاوه‌ن كتابانه‌ كه‌ مسیحى یه‌كان عیسا به‌ كورى خوا دا ده‌نێن نه‌حوزو بالله وه‌ یه‌هودییه‌ كانیش عوزێر به‌ كورى خوا دا ده‌نێن نه‌حوزو بالله

جا بۆ وه‌لامى پرسیاره‌كه‌ ئه‌وه‌ كه‌ بۆ جى داوا له‌ موسلمانان ده‌كات

باوه‌ر بوون به‌خواى ئه‌وره‌ ئه‌وه‌یه‌ كه‌ باوه‌رى ته‌واووت به‌ سیفه‌ته‌ پیرۆ زه‌كانى خواى گه‌وره‌بێت كه‌ هیچ شركى بۆ په‌یدا نه‌ كه‌یت له‌ هیچ سیفه‌ته‌ كانى دا بۆ نمونه‌ ته‌نها داواى رزق له‌و بكه‌یت ته‌نها پشتو په‌نات هه‌ر ئه‌و بێت په‌نا بۆ هیچ كه‌سێك نه‌به‌یت جا هه‌موو سیفه‌ته‌كانه‌ خواى گه‌وره‌هه‌موو یان له‌ ژیانى رۆژانه‌ت دا كارى پێبكه‌یت .

2-باوه‌ربوون به‌فریشته‌كان

له‌قورئانى پیرۆز زیاتر له‌ (41) باسى فریشته‌ كراوه‌

(یا ایهالذین امنو امنو بالله والملائیكه‌)

جاباوه‌ر بوون به‌ فریشته‌كانى خواى گه‌وره‌ ئه‌وه‌ش روكنێكه‌ له‌ روكنه‌كانى ئیمان جا لێره‌دا له‌خۆ مان ده‌ پر سین ئایا كه‌ له‌ قه‌رئانى پیرۆزوا به‌پیرۆزى باسیان لێوه‌ كراوه‌ ده‌بێت ئێمه‌ش تۆزێك برۆینه‌ ناو ئه‌و جیهانه‌ غه‌یبیه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بزانین ئه‌مانه‌ چین هه‌ر چه‌نده‌ زۆر به‌درێژى باسه‌ ژیانیان نه‌كراوه‌ به‌ لام ئه‌وه‌ى باسى لێوه‌ كراوه‌ ئێمه‌ش باسى ده‌كه‌ین فرشته‌كان كه‌ له‌ قورئان باس ده‌كات ئه‌وان له‌ پێش مرۆڤ وجن دروست كراوون

{وَإِذ قَال رَبُّكَ لِلْمَلاَئِكَه‌ِ إِنِّی جَاعِلٌ فِی الأرض خَلِیفَه‌ً البقره‌30

واته‌/كاتىَ خواى گه‌وره‌ به‌ فریشته‌كانى ووت من جێنیشێك له‌زه‌ووى درووست ده‌كه‌م

كه‌ ئه‌وه‌ نیشانه‌یه‌ له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ له‌ پێش مرۆڤ درووست كراوون

جا ئه‌م فریشتانه‌ وه‌ك ئێمه‌ له‌ قور درووست نه‌كراوون ئه‌وان له‌ نوور درووست كراوون فریشته‌ له‌ نور درووست كراوون . جا ئێمه‌ ده‌بێت باوه‌ر مان وابێت كه‌ ئه‌و دوونیایا فریشته‌ كان ده‌یسورێنن به‌ ئیزنى خوار گه‌وره‌ وه‌ رۆژى دوایش هه‌ر ئه‌وان ده‌وری بالایان هه‌یه‌ جا ده‌بێت باوه‌ر مان هه‌بێت كه‌ ئه‌وان زۆر له‌ مرۆڤ به‌توا نا ترن كه‌ له‌ شیش یان زۆر له‌ مرۆڤ گه‌وره‌تره‌ كه‌ باسى هه‌ندێكیان یان ده‌كه‌ین

كه‌ خۆ شه‌ وویست ده‌فه‌ر مووىَ(اذن لی ان احدث عن احد حمله‌ العرش مابین شحمه‌ اذنه وعاتقه مسیره‌ سبع مائه‌عام)

واته‌/ واته‌/مۆله‌ت دراوم باسى یه‌كێك له‌هه‌لگرانى عه‌رش بكه‌م كه‌نێوان چێله‌كه‌ی گوێى تاسه‌رشانى حه‌وت سه‌دساله‌رێیه‌ .

یاخوت خواى گه‌وره‌ كه‌ باسى 4 فریشته‌ى تر كر دوه‌ بۆمان كه‌ هه‌ر یه‌ كه‌ یان كا رێكى گه‌وره‌ى به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌

1-جبرایل كه‌ گه‌وره‌ى فریشته‌ كانه‌و خاوه‌نى په‌یامه‌ بۆ هه‌موو پێغه‌مبه‌ران

2-ملك الموت گیانى هه‌موو مه‌خلوقێك ده‌كێشێت

3- میكائیل كه‌ رزقى هه‌موو گیان له‌ به‌رێكى به‌ ده‌سته‌وه‌یه‌ له‌ گه‌ل باران بارین .

4-اسرافیل خاوه‌نى بایه‌ ئه‌و كه‌و نه‌ گه‌وره‌یه‌ به‌ ئاسمانه‌وه‌ به‌ فوى ئه‌و تێك ده‌چێت.

وه‌ له‌ جه‌ند جێگایه‌ كى ترى قورئان و حه‌دیسیش دا باسى هه‌ندێك فریشته‌ى تریش كراوه‌ . وه‌ك مالك كه‌ دۆزه‌خى له‌ ژێر ده‌ست دایه‌ له‌ 19 فریشته‌ى تر وه‌ ئه‌و فریشتانه‌ى كه‌ عه‌رشى خوا هه‌لده‌ گرن كه‌ ژماره‌یان 8 ه‌ خوا ده‌ فه‌رمووى {وَالْمَلكُ عَلى ارْجَائِهَا وَيحْمِلُ عَرْشَ رَبِّكَ فَوْقَهُمْ يوْمَئِذ ثمَانِيه‌ٌ }الحاقه‌17

وه‌ هه‌ر مرۆڤێكیش كه‌ بێته‌ ئه‌و دوونیایه‌ دوو فریشته‌ى له‌ گه‌ل دا یه‌

كه‌ خوا ده‌فه‌رمووىَ {مَا يلْفِضُ مِن قَوْلٍ إِلَّا لدَیْهِ رَقِیبٌ عَتِیدٌ }ق18

جا ئه‌وانه‌ هه‌مووى به‌ لگه‌نه‌ له‌ سه‌ر ئه‌وه‌ى كه‌ ده‌بێت باوه‌رى ه‌واو مان به‌ فریشته‌كانى حوا هه‌بێت كه‌ هه‌موویان سوپا خوان كه‌ ئه‌وانه‌ نێرۆ مىَ یان نیه‌ وه‌ خوار دنیشیان ته‌نها زكركردنه‌ .

-----------------------------------

3- باوه‌ربوون به‌كتابه‌كان

زیاتر له‌ (232) جا له‌ قورئانى پیرۆزباسى كتاب كراوه‌خواى گه‌ره‌ وره‌ 5 كتابى تا ئێستا ره‌وانه‌ى سه‌ر زه‌مین كر دووه‌ كه‌

1-بۆ ابراهیم {صحُفِ إِبْرَاهِیمَ }الأعلى19

2-بۆ موسى {وَإِذ آتَیْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ }البقره‌53

كه‌ ئێستا پێى ده‌لێت ته‌ورات

3-بۆ داوود( وَآتَیْنَا دَاوُودَ زَبُوراً }النساء163

4-بۆ عیسى {وَقَفَّیْنَا عَلى آثارِهِم بِعَیسَى ابْنِ مَرْيمَ مُصدِّقاً لِّمَا بَیْنَ يدَیْهِ مِنَ التَّوْرَاه‌ِ وَآتَیْنَاهُ الإِنجِیل فِیهِ هُدًى وَنُورٌ وَمُصدِّقاً لِّمَا بَیْنَ يدَیْهِ مِنَ التَّوْرَاه‌ِ وَهُدًى وَمَوْعِضَه‌ً لِّلْمُتَّقِینَ }المائده‌46

4-قورئان بۆ محمد (ص)

جالێره‌دا ده‌بێت ئێمه‌ ئیمانى ته‌واو مان هه‌بیت كه‌ ئه‌و په‌رتوكانه‌ هه‌موویان له‌ لا یان خوا هاتوونه‌ ته‌ خوا ره‌وه‌ به‌ لام ئێستا ده‌ست كاریان كراوه‌ ئیشیان پێناكرێت ته‌نها ده‌بێت باوه‌ر به‌قور ئان بێنین كه‌ ده‌ست كاری نه‌كراوه‌ كه‌ خوا به‌ خۆی ده‌فه‌ر مووىَ ({إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذكْرَ وَإِنَّا لهُ لحَافِضونَ }الحجر9

واته‌/ به‌ خۆمان نازل كر دووه‌ به‌ خۆ شمان ده‌یپارێزین

به‌لام ئاینه‌ كانى تر زانا یه‌ كانى مسیحى و یه‌ هودیه‌كان به‌ خۆ یان ده‌ست كارى ئه‌ كتا با نه‌ یان كرد و بۆ دژایه‌تى ئیسلام كه‌ خوا با سیان ده‌كات { إِنَّ كَثیراً مِّنَ الأَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ ليأْكُلُونَ امْوَال النَّاسِ بِالْبَاطلِ وَيصدُّونَ عَن سَبِیلِ اللّهِ وَالَّذینَ يكْنِزُونَ الذَّهَبَ وَالْفِضه‌َ وَلاَ یُنفِقُونَهَا فِی سَبِیلِ اللّهِ فَبَشِّرْهُم بِعَذابٍ اَلِیمٍ }التوبه‌34

5-(باوه‌ر بوون به‌پێغه‌مبه‌ران)

زیاتر له‌ (215) جارله‌ قور ئان باسى پێغه‌مبه‌ ران كراوه‌

هه‌موو پێغه‌مبه‌ران له‌ یه‌ك سه‌رچاوه‌ هاتوون كه‌ هه‌ر یه‌ كه‌و ته‌واو كراوى ئه‌ووى تریانه‌ كه‌یه‌كه‌م پێغه‌مبه‌ر ئاده‌م وه‌ دواین پێغه‌مبه‌ریش محمد(ێ)

جا خواى گه‌وره‌ (124000) پێغه‌مبه‌رى روانه‌ كر دوه‌ كه‌ (315)یان رسوله‌ واته‌ بۆ قه‌ووم وه‌ ئه‌وانى تر یانیش نه‌بین واته‌ ته‌نها بۆ یه‌ك گوند یان بۆ یه‌ك مال یان بۆ یه‌ك كه‌س جا له‌م پێغه‌مبه‌رانه‌ (25)یان ناویان له‌ قورئان هاتووه‌ كه‌ (5) یان ئه‌هلى كتابن وه‌ك ابراهیم/موسى/عیسى/داود/محمدوه‌ (5)یان له‌ مانه‌ش له‌ هه‌موویان گه‌وره‌ترن كه‌ پێیان ده‌ووترێت اولوعزم كه‌ ئه‌مانه‌ن (محمد/ابراهیم /عیسا/موسا/نوح) كه‌له‌ هه‌مووشیان گه‌وره‌تر محمد مسته‌فایه‌ خاتم الانبیاء

جا لێره‌دا ئێمه‌ جۆن له‌ سه‌ر مان فه‌رزه‌ رێز له‌ پێغه‌مبه‌ر مان بگرین ئاواش ده‌بێت رێز له‌ هه‌موو پێغه‌مبه‌ران بگرین وه‌ ده‌بێت باوه‌ریش مان به‌ هه‌موو موعجیزه‌كانیش یان هه‌بێت وه‌ كر ده‌ وه‌ى هه‌موو شیان وه‌ك كر ده‌وه‌ى خۆ شه‌ وویستمان ده‌بێت كارى پێبكرێت .

5 -(باوه‌ربون به‌رۆژی دوایى)

زیاتر له‌ (70)جار باسى لێوه‌ كراوه‌ له‌قورئان

ده‌بێ باوه‌ری ته‌واومان به‌رۆژی دوایی هه‌بىَ كه‌ هه‌موو مرۆڤێك زیندو ده‌كرێته‌وه‌ كه‌ هه‌ركه‌سه‌و پاداشتى به‌گووێره‌ى كرده‌وه‌كانى خۆى وه‌رده‌گرێت وه‌ جائه‌گه‌ر هه‌ركه‌سێ باوه‌رى ته‌واووى به‌رۆژی دوایی نه‌بێ ئه‌وه‌ هیج جیاوه‌زی نیه‌ له‌گه‌ل بێ باوه‌ره‌كان جاباوه‌ر به‌رۆژی دوای به‌س ته‌نها ئه‌وه‌نیه‌ كه‌ته‌نها باوه‌ر مان هه‌بێ كه‌دوونیا له‌ناوده‌جێ و زیندوو ده‌كرێ ته‌وه‌ به‌لكو ده‌بێ باوه‌ری ته‌واو مان هه‌بێ له‌سه‌ر ده‌سه‌لاتی خوای گه‌وره‌ كه‌ لێپرسینه‌وه‌ى هه‌مو كه‌سه‌ ده‌كات كه‌ هه‌ر یه‌كه‌و جێگای بۆ دیار ده‌كات وه‌ له‌و رۆژه‌ هه‌موو شتێك له‌ژێر ده‌سه‌لاتی دا مل كه‌جه‌ جا ده‌بێت باوه‌ر مان به‌ هه‌موو به‌ شه‌ كانى رۆژى دواى هه‌بێت هه‌ر له‌ گیان كێشانه‌وه‌ بگره‌ تا ژیانى به‌رزخ و تا رۆژى محشرو تا ته‌رازوو دانان تا به‌ شه‌ كانى تر .

6-باوه‌ربه‌قودره‌تى په‌روه‌ردگار له‌شه‌روخێردا

ئه‌مه‌یان سیفه‌ تێكى زۆر گه‌وره‌و قوله‌ ئه‌گه‌ر مرۆڤ به‌ جوانى بیرى لێبكاته‌وه‌ خواى گه‌وره‌ هه‌ر له‌ دروست بوونى مرۆڤ كاتێك دێته‌ دوونیاوه‌ به‌شێكى كه‌م له‌ قودره‌تى خوا بۆ مانى ده‌ركه‌و تووه‌ بۆ نموونه‌ كاتىَ مرۆڤ له‌ دایك ده‌بێت پرس به‌و مرۆڤه‌ ناكرێت كه‌ له‌ چ دایك و باوكێك دروست ده‌بێت وه‌ پێى نا گوترێت كه‌ مال خالانه‌كانى كیًن یان مال مامه‌كانى جا ئه‌وه‌ قودره‌تى خوایه‌ باش یان خراب وه‌ دواى پرس به‌ وه‌ ناكرێت لاشه‌ى دروسته‌ یان خوت كه‌م ئه‌ندام جوانه‌ یان نا شرینه‌ رو خۆشه‌ یان روو خۆش نیه‌ ته‌ب ئه‌كه‌ى واته‌ پێكه‌ نین و گریانیش به‌ده‌ست خوایه‌

{وَانَّهُ هُوَ اضحَكَ وَابْكَى }النجم43

وه‌ مر دنو ژیانیش به‌ ده‌ست ئێمه‌ نیه‌

{وَانَّهُ هُوَ امَاتَ وَاحْيا }النجم44

وه‌ ده‌و له‌ مه‌ندىو فه‌قیریش وه‌ برسى بوون و تێنوبون وه‌ نوستنو هه‌ستانه‌وه‌به‌ ده‌ست ئێمه‌ مه‌ نیه‌ جا بگره‌ له‌ كه‌م ترین شت تا گه‌وره‌ترین شت ته‌نها رێگه‌ هه‌ل بژار دن به‌ ده‌ستى ئێمه‌ یه‌ كه‌ رێگاى راست یان خوت رێگاى خراپ هه‌ل بژێرین جا ده‌بێت دائیم ئێمه‌ له‌ ره‌حمه‌تى خوا بىَ ئه‌مه‌ل نه‌بین جونكه‌ ئه‌و خوا یه‌ى مو سیبه‌ تمان بۆ ده‌نێرىَ هه‌ر بىَ ئومێد شتى جاكى لایه‌ بۆ مانى بنێرى .

------------------------

7 - باوه‌ر به‌ پاداشتى به‌هه‌شت

زیاتر له‌ (55) جار باسى به‌هه‌شت كراوه‌

{وَازْلِفَتِ الْجَنَّه‌ُ لِلْمُتَّقِینَ }الشعراء90

ئه‌م به‌ هه‌شته‌ ته‌نها بۆ ئیمان داران دروست كراوه‌ له‌ مرۆڤ و جن تا ده‌ بێت باوه‌رى ته‌واو مان به‌ هه‌موو موعجیزه‌كانى به‌ هه‌شت هه‌بێت چونكه‌ هه‌ر ئه‌و به‌ هه‌شته‌ یه‌ مرۆڤ له‌ دوونیا سه‌بر ده‌گرێت جا لێره‌دا ئه‌و به‌ هه‌شته‌ى كه‌ باسى لێوه‌ كراوه‌ له‌ قورئان و فه‌ر موو ده‌ دا هه‌ر ئه‌وه‌ نیه‌ كه‌ با غێك بێت

و روو بارى به‌ نێو دابروات به‌ لكو ئه‌و به‌ هه‌شته‌ 100 ده‌ره‌جه‌یه‌ كه‌ هه‌ر یه‌ كه‌و به‌ گوێره‌ى كر ده‌وه‌كانى خۆى بۆى دیار ده‌كرێت كه‌ له‌ سه‌ رووى هه‌ مووشیانه‌وه‌ فرده‌وسل ئه‌علایه‌ جا لێره‌دا زۆر كه‌س ده‌لێن له‌ به‌ هه‌شت ئه‌و شتانه‌ى كه‌ له‌ دوونیا هه‌یه‌ له‌و جێگایه‌ نیه‌ ئه‌وه‌ش پێجه‌وانه‌ى ئه‌و فه‌رمووده‌یه‌ كه‌خۆشه‌وویست ده‌فه‌ر مووىَ هه‌ر زانسته‌ك بێته‌ دوونیاوه‌ له‌و باشتر له‌ به‌ هه‌شت ده‌ست ده‌ كه‌ووێت جا باس كر دنى به‌ هه‌شت وا به‌ ئاسانى نا بێت به‌ لكو هه‌ر ئه‌وه‌نده‌ له‌ سه‌ر مانه‌ باوه‌ر مان به‌ هه‌موو موعجیزه‌كانى به‌ هه‌شت هه‌بێت ئه‌وه‌ى باسكراوه‌ و ئه‌وه‌ى باس نه‌كراوه‌ .

8- باوه‌ربه‌رووداوانى كه‌له‌عه‌قلى مرۆڤ دوورن

بنا غه‌ى مرۆڤ وه‌ بنا غه‌ى ئاینى ئیسلام هه‌مووى له‌ سه‌ر ئه‌و شتانه‌ پێك هاتوه‌ كه‌ له‌ عه‌قل دوورن با بێین یه‌ كه‌م جار باسى بنا غه‌ى مرۆڤ بكه‌ین

{وَفِی انفُسِكُمْ اَفَلا تُبْصِرُونَ }الذاریات21

واته‌/له‌نفسی خۆتان باش سه‌یر تان كر دووه‌

مرۆڤ هه‌ر له‌ دروست بوونى داله‌ عه‌قل دووره‌ كه‌ له‌ پیسترین ئاو دروست كراوه‌ له‌ دواى دا خواى گه‌و ره‌ ئه‌و لاشه‌ى پێداوه‌ هه‌ر هه‌موو ى له‌ گه‌ل سه‌رده‌مى ئێستاى ته‌كنه‌ لۆچى به‌راوورت بكه‌ین له‌ ئه‌ قل دوور ده‌بێت بۆ نمونه‌ كاتى هه‌ندێك جا ئێمه‌ ده‌بیسین كه‌ كامیرایه‌ك دروست كراوه‌ تواناى هه‌یه‌ له‌ یه‌ك كات ژمێردا 1000 رسم بگرێت ئه‌ى باشا بۆچى سه‌یرى چاوه‌ كانمان ناكه‌ین كه‌ له‌ یه‌ك كات ژمێردا تواناى هه‌یه‌ 2 ملیۆن ووێنه‌ بۆ مێشك بگوازێته‌وه‌ ئه‌وویش بیكات به‌ شێوه‌ى فیلم كه‌ ئێمه‌ بیبینین هه‌ستى پێنه‌كه‌ین؟ یاخوود له‌ جه‌ندین ریكلام گوێمان لێبوه‌ كه‌ گوایه‌ هاردى(1000) گێگا دروست كراوه‌ ئه‌ى باشا بۆ چى سه‌یرى ئه‌و مێشكه‌مان نا كه‌ین كه‌ رۆژانه‌ 2ملیۆن خه‌لایه‌ ده‌روات 2 ملیۆنى تر دێت ئه‌گه‌ر بێت و 1 خه‌لایه‌ وه‌ر گرین له‌ رۆژێك دا هه‌ر جیت كر دبێت پر نا بێت به‌ لام ئه‌و 1000 گێگه‌ى وان وه‌ر گرین به‌ رۆژێك دا تۆ ده‌توانى پركه‌یت جا بگره‌ هه‌ر شتێك كه‌ دێته‌ ئه‌و دونیایه‌ كه‌ پێمان سه‌یره‌ ئه‌گه‌ر سه‌یرى لاشه‌مان بكه‌ین زۆر له‌و گه‌وره‌تره‌ جا بگره‌ له‌ هه‌موو شتێك ئه‌گه‌ر باس بكه‌ین به‌ سال ته‌واو نابێت بۆ یه‌ خوا ده‌ فه‌ر مووىَ ئه‌گه‌ر بێتوو نیعمه‌ته‌كانى من بژمێرن پێتان نا ژمێردرێن { وَإِن تَعُدُّواْ نِعْمَتَ اللّهِ لاَ تُحْصوهَا }إبراهیم34

جا ئه‌و جا ره‌ با بێینه‌ سه‌ر ئه‌و شتانه‌ى كه‌ بناغه‌ى ئیسلامى له‌ سه‌ر پێك هاتووه‌ له‌ ئاینى ئیسلام باسى هه‌ر شیتَكى كر دبێت له‌ عاقلى مرۆڤ دووره‌ به‌ لام به‌شێكى كه‌مى له‌و شتانه‌ خواى گه‌وره‌ هێنایته‌ سه‌ر زه‌وى بۆ ئه‌وه‌ى مرۆڤ برواى پىَ بكات كاتىَ باسى( ملك الموت )ده‌كه‌ین ده‌لێن چۆن له‌ یه‌ك سات دا ده‌توانى گیانى هه‌زارا كه‌س بكێشێت ئه‌ى باشه‌ چۆن ناكرێت كه‌سێك له‌ ته‌له‌ فزیۆن قسه‌ ده‌كات راسته‌و خۆ ملیۆنا كه‌س ده‌ى بینێت مرۆڤێك بتوانێت ئه‌و شته‌ دروست كات خواى گه‌وره‌ ناتوانىَ یان خوت ده‌لێن چۆن 2 فریشته‌ یان 1 فریشته‌ ده‌توانن شارێك له‌ ناو به‌رن ئه‌ى چۆن ئه‌و مرۆڤه‌ چه‌كێك دروست ده‌كات له‌ یه‌ك كاتژمێردا هه‌زاران كه‌س ده‌ كوژێت جا بگره‌ هه‌موو شته‌نادیار كان ئه‌گه‌ر به‌چاووێكى باش سه‌یرى بكه‌ین تۆزێكى ها تووته‌ دونیاوه‌ جا ئێمه‌ ده‌بێت باوه‌رى ته‌ وا وویشمان به‌و شتانه‌ بێت كه‌ زۆر له‌ مێشك مان دووره‌ كه‌ له‌ قور ئانى پیرۆز هه‌رشتێکی تیا بێت ده‌بێت ئێمه‌ وه‌رى بگرین جا چ هێزى فریشته‌ كان بێت یان هێزى خواى گه‌وره‌ یان هێزى پێغه‌مبه‌ران چ ئه‌و شتانه‌ى له‌ ئێمه‌ شاردراوه‌ن جا ئه‌و باسه‌ ئه‌گه‌ر به‌ ووردى سه‌یرى بكه‌ین هه‌موو زانستى ددونیا له‌ خۆى ده‌گرێت كه‌ به‌ چاووى خۆمان ده‌بینین ئێستا جا كه‌ ئێستا باوه‌ر پێده‌كه‌ین ده‌بێت باوه‌ر به‌ شته‌ نادیار كانیش بكه‌ین ئه‌گه‌ر بلێن ته‌نها باوه‌ر به‌ و شتانه‌ ده‌كه‌ین كه‌ ده‌بین درێت ئه‌ى چۆن باوه‌ر به‌ ده‌نگى خۆت ده‌كه‌یت كه‌ به‌ چاو نا بینرىَ كه‌گرینكترین به‌شه‌ له‌ ژیانى رۆژانه‌ت دا؟

--------------------------------------------

9- خۆشه‌وویست و توره‌بون له‌پێناوى خوادابىَ

مُّحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ وَالَّذینَ مَعَهُ اشِدَّاء عَلى الْكُفَّارِ رُحَمَاء بَیْنَهُمْ الفتح29

واته‌/محمد نێردراوى خوایه‌ ئه‌وانه‌ى له‌ گه‌لیدان به‌رامبه‌ر كفر توندن و به‌رامبه‌رى یه‌كترى به‌زه‌ین

ئه‌و ددوسیفه‌تانه‌ زۆر سیفه‌تێكى گرینگه‌ له‌ سه‌ر ژیانى رۆژنه‌نه‌ماندا كه‌ ده‌بێت براده‌رو خزم و كه‌سانمان هه‌مووى به‌و شته‌ لیچك بكه‌ینه‌وه‌ چونكه‌ ئێستا له‌ ناو كۆمه‌ل گا كه‌مان هه‌یه‌ كه‌ ده‌لێن فلانه‌ كه‌س زۆر باشه‌ ئه‌وه‌ كراوه‌ یه‌ له‌ گه‌ل هه‌مووو كه‌س ده‌گونجێت ئه‌وه‌ كراوه‌ نیه‌ ئه‌وه‌ منا فقه‌ چونكه‌ ته‌نها منا فق ده‌گونچىَ له‌ گه‌ل هه‌موو كه‌س دا مرۆڤى موسلمان ته‌نها موسلمانان به‌ براى خۆ دا ده‌نێت قه‌ت سه‌یر نا كات بلىَ ئه‌وه‌ خزمه‌ ئه‌وه‌یان براده‌ره‌ یان نا سیاره‌ یان هه‌ر شتێكى تر جا لێره‌ دا ده‌بینى تۆ له‌ جێگاى خۆته‌وه‌ رقو كینه‌ت به‌رامبه‌رى كه‌سێك هه‌یه‌ له‌ راى خوا دا زۆر كه‌س پێت ده‌لێت ئه‌وه‌ مو شكیله‌ى تۆنیه‌؟ به‌لىَ موشكیله‌ى منه‌ چونكه‌ ته‌نها رقو كینه‌ ده‌بێت له‌ راى خوا دا بێت یان خووت به‌ ده‌ست خۆت نیه‌ كه‌ سێكت خۆ شته‌ووێت چاكه‌ یێكى گه‌وره‌ى له‌ گه‌ل ده‌كه‌ى له‌ راى خوا دا جا نا بێت ئه‌و قسانه‌ كارت لێبكات كه‌ پێت ده‌لێن تۆ چ كا رێكت پێیا خۆ براى باو كت نیه‌ . جا ده‌بێت له‌ هه‌موو شتێك ته‌نها رقو كینه‌ مان له‌ راى خوا بێت نه‌ك له‌ راى خۆمان

جارێك یه‌ك له‌ شه‌ره‌كانى كوفر حزره‌تى على له‌ گه‌ل كافرێك ده‌چه‌نگا كاتێك حزره‌ت ئه‌وى له‌ ئه‌رزدا تفێكى له‌ ناو چه‌وانى حزره‌ت كردحزره‌ت ئه‌وى هه‌ل سانده‌وه‌ بۆ جارى دووه‌م ئه‌وى كوشت ئینجا هه‌والانى خۆشه‌وویست پێیان ووت بۆچى نه‌ت كوشت گوتى كاتىَ تفى به‌من داكرت زۆر توره‌بووم من تر سام كه‌ بیكوژم له‌راى خۆم بىَ نه‌ك له‌راى خوا به‌لام بۆ جارى دووه‌م له‌راى خوادا كوشتم جا برایان ئه‌وانه‌ هه‌مووى ده‌رسن بۆ ئێمه‌ كه‌ته‌نها له‌راى خوا دا توره‌بوون و خۆشه‌وویستمان ده‌ر ببرین.

---------------------------------------------

10-باوه‌ر به‌دۆزه‌خ وئازارى خواى گه‌وره

زیاتر له‌ (350)جار باسكراوه‌ له‌ قورئاندا

{وَ انَّ عَذابِی هُوَ الْعَذابُ الالِیمَ }الحجر50

ئاگرى دۆزه‌خ له‌ لایه‌ن هه‌موو ئه‌وانه‌ى به‌ناو ئه‌هللى كتابن باوه‌ر یان پێكراوه‌ وه‌ ئه‌و ئازاره‌ش شتێكى وا ئاسان نیه‌ كه‌ به‌ ئا سانى وه‌رى بگرین جونكه‌ خۆشه‌وویستمان له‌ گه‌ل هه‌موو پێغه‌مبه‌ران له‌ تر سى ئه‌و گریاوون جا لێره‌دا له‌ سه‌ر مان فه‌رزده‌بێت باوه‌رى ته‌واو مان به‌ شته‌ نادیاره‌كى دۆزه‌خ هه‌بێت بۆنمونه‌ كاتىَ گوێمان له‌ قورئان و فه‌رمووده‌ ده‌بێت باسى زه‌بان یه‌كانى دۆزه‌خ مان بۆ ده‌كات كه‌ ژماره‌یان 19 نۆزده‌ن یان خوت كه‌ ده‌لێن 7 ته‌به‌ قه‌یه‌ بۆ هه‌ر ته‌به‌ قه‌ یه‌ك جۆره‌ ئازارێكى دیارى كراووى لێیه‌.

{لهَا سَبْعَه‌ُ ابْوَابٍ لِّكُلِّ بَابٍ مِّنْهُمْ جُزْءٌ مَّقْسُومٌ الحجر44

یان خۆت قولیه‌كه‌ى 70 سال رێگه‌یه‌ جا ده‌بێت بروامان به‌ هه‌موو شته‌كانى دۆزه‌خ هه‌بێت. یان خوت ده‌بێت باوه‌رى ته‌واو مان به‌ هه‌موو ئازاره‌كانى خوا هه‌بێت شه‌رت نیه‌ ته‌نها دۆزه‌خ بگره‌ ئازارى سه‌ر زه‌مین كه‌ له‌ قور ئان باس ده‌كات كه‌ بۆ چه‌ندین قه‌ومى پێش ئێمه‌ى ره‌وانه‌ كردووه‌ كه‌ هه‌ر یه‌ كه‌و به‌ شێوازێك بۆ نمونه‌ بۆ قه‌ومى هودو ێالح و موسا نوح و شعیب و بۆ چه‌ندین پێغه‌مبه‌رانى تر وه‌ ده‌بێت باوه‌ر مان به‌وه‌ش هه‌بێت كه‌ ئه‌و خوایه‌ هه‌ر به‌ر نامه‌ خۆى ماوه‌ كه‌ رۆژێك رۆژان ئێمه‌ش ئینكارى خوا بكه‌ین له‌ وانه‌ خراپ تر به‌ سه‌ ر مان بێنێت كه‌ بلێین ئه‌و زه‌مانه‌ زه‌مانى موعجیزه‌نیه‌. جا ده‌بێت باوه‌رى ته‌واو میشمان به‌ ژیانى فه‌رزخ هه‌بێت بگره‌ هه‌موو ئه‌و ئازارانه‌ى كه‌ باسى لێوه‌ كراوون له‌ فه‌رمووده‌و قورئاندا.

------------------------------------------

11 -تۆبه‌یه‌كى (ته‌واو)و په‌شیمانى

زیاتر له‌ (10)جار باسى لێوه‌ كراوه‌ له‌ قورئان

هیچ مرۆڤێك و هیچ جنێك نیه‌ تاوانى نه‌كر دبێت ته‌نها فریشته‌كان نه‌بێت كه‌ وه‌ك ئێمه‌ نه‌فسیان نیه‌ جا لێره‌دا ئه‌و كه‌ سه‌ ده‌باته‌وه‌ كه‌ به‌ زوو ترین كات تۆ به‌ى كرد بێت چونكه‌ كه‌ داواى تۆبه‌ت له‌ خواى گه‌وره‌ كرد ئه‌وا به‌ده‌ست خۆت نیه‌ ده‌ست بۆ هیچ كا رێك نا به‌یت تا بیرى لێنه‌كه‌یته‌وه‌ بۆ ئه‌وه‌ى بزانى حه‌رامه‌ یان حه‌لاله‌ جا خۆشه‌ووسیتمان ئه‌مر مان پێده‌كات كه‌ رۆژانه‌ وه‌ك ئه‌و 100جار داواى تۆ به‌ له‌ خوا بكه‌ین بۆ ئه‌وه‌ى دایم ووشه‌ى تۆ به‌مان له‌ سه‌ر زاربێت جا ده‌بینى كه‌سێك وا گومان ده‌بات له‌ رێى خوا لاى داوه‌ ئه‌وه‌ ئه‌گه‌ر وویستى تۆبه‌ بكات ده‌بێت ئه‌و 3 خاله‌ى له‌ خۆ بگرێت

1-ده‌بێت زۆر له‌و تاوانه‌ى كه‌ كر دووى تى په‌شیمان ببێته‌وه‌

2-به‌لێن به‌خوا بدات جارێكى تر نه‌ چێته‌و سه‌رى

3-ده‌بێت ئه‌و تاوانه‌ له‌ لاى كه‌س باس نه‌كات نه‌وه‌ك له‌ زۆر شوێندا خۆى پێ هه‌ل بدات

به‌لام ئه‌گه‌ر بێتوو ئه‌و تاوانه‌ى كه‌ كردوو یه‌ تى حه‌قى خه‌لكى له‌ناو دابوو ئه‌وه‌ ده‌بێت گه‌ر ده‌نى خۆى به‌و كه‌سه‌ ئازا بكات ئینجا خواى گه‌وره‌ لێى خۆش ده‌بێت .

------------------------------------------

12 -باوه‌ر بوونت به‌قه‌زارو قه‌ده‌ر

قه‌زاو قه‌ده‌ر جیهانێكى زۆر گه‌وره‌یه‌ له‌ ئیسلام وه‌ ئه‌گه‌ر بێتو زیاتر له‌ 1000 لاپه‌ره‌ى له‌ سه‌ر بنوسین هێشتان حه‌قى خۆى نا درێتىَ چونكه‌ په‌یوه‌سته‌ به‌ ژیانى رۆژانه‌و به‌ زانستى ئێستا به‌لام پشت به‌خوا هه‌ندێكى لێوه‌ باس ده‌كه‌ین قه‌زاو قه‌ده‌ر كه‌ ئێمه‌ى ئیسلام پێیده‌لێن به‌لام خیرى ئیسلام پێى ده‌لێن هه‌لكه‌وت یان خود ز&#